Ćwiczenia słuchu fonetycznego. Teoria, praktyka i gry!

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Ćwiczenia słuchu fonetycznego

O słuchu fonetycznym mówi się dość mało. Nie ma też zbyt wielu pomocy, które ten rodzaj słuch pomagałaby ćwiczyć. A przecież słuch fonetyczny to drugi obok słuchu fonemowego rodzaj słuchu mownego! Oba tak samo ważne m. in. w terapii dyslalii (wad wymowy). Postanowiłam zmienić ten stan rzeczy! A co! 🙂 Chcecie zobaczyć o co chodzi?

W dzisiejszym wpisie wyjaśniam:

  • na co komu słuch fonetyczny,
  • po co go ćwiczyć
  • i jak to robić?

Plus dwie gry 🙂 , które w sposób łatwy i przyjemny pomagają ćwiczyć słuch fonetyczny. Zapraszam!

Dlaczego ćwiczenia słuchu fonetycznego są takie ważne?

Czyli odpowiedzi na wszystkie ważne pytania w pigułce 🙂

Jeżeli jesteś logopedą na pewno spotkałaś się lub niedługo spotkasz dziecko, które będzie miało seplenienie interdentalne lub będzie bocznie realizowało np. głoskę [s] lub zmieni miejsce artykulacji głoski [sz] na np. wargowo – zębowe 😉 No i co wtedy? Są to tak zwane wady wymowy z zakresu deformacji. Głoska jest, dziecko ją wymawia ale nie brzmi ona zadowalająco i trzeba ją “naprawić”!

Wady deformacyjne są o tyle wredne, że nie dość, że trzeba dziecko “odfiksować” od złej realizacji, to jeszcze nauczyć nowej, poprawnej wymowy i ponadto, co najtrudniejsze, nauczyć rozróżniać jedną od drugiej 🙂 I po to się robi ćwiczenia słuchu fonetycznego.

Czyli w skrócie:

  • NA CO KOMU SŁUCH FONETYCZNY? Żeby różnicować np. [s] międzyzębowe od prawidłowego, [sz] boczne od poprawnego 🙂
  • PO CO GO ĆWICZYĆ?  Aby wygrać z wadą wymowy z zakresu deformacji.
  • JAK TO ROBIĆ? I teraz właśnie o tym! 🙂

Dawno temu, bo jeszcze na studiach, kiedy zaczynałam przygodę z logopedią, w dużej mierze pracowałam w przedszkolach, więc wady wymowy były moją codziennością. Teraz stety bądź niestety tak nie jest 😉 Pamiętam taki rok, że wszystkie 5 – latki jak jeden mąż lądowały u mnie na zajęciach, bo realizowały szereg syczący interdentalnie. Zawsze w terapii deformacyjnych wad wymowy stawiałam i nadal stawiam, na samokontrolę dziecka. Ale tego dziecka trzeba nauczyć. Gdy się to osiągnie terapia idzie szybciej, jest efektywniejsza i krótsza. Oczywiście szukałam jakichś pomocy do tego ale na nic zdały się moje wysiłki. No to pomoc zrobiłam sobie sama. Oto ona. Korzystam z niej do dziś:

słuch fonetyczny 111

słuch fonetyczny 112

słuch foentyczny 113

Teraz współpracuję z Grafikiem i postanowiłam tę grę udoskonalić – rozszerzyć i “uładnić” 🙂 Oto efekt tego co wyszło.

O nowym obliczu ćwiczeń słuchu forntycznego

Gra Ćwiczenia słuchu fonetycznego dzieli się na 2 części!
Pierwszy zestaw to 125 karty a drugi to 132 karty. Poniżej prezentuję Ci tylko wybrany materiał. Chcę pokazać Ci, jak te gry wyglądają i co zawierają ale z drugiej strony zostawiłam sobie dużą sposobność do tego, żeby mile zaskoczyć Cię tymi grami, ich zawartością, wykonaniem, jeśli się na nie skusisz 🙂

Wybrany materiał z gry pt.
Ćwiczenia słuchu fonetycznego cz. 1
Emocje, długo – krótko, wysoko – nisko

Emocje

Na pierwszy ogień zawsze idą u mnie emocje. Jest 10 kart “emocjonującej” się dziewczynki i 10 “emocjonującego” się chłopca 🙂

emocje dziewczynka

emocje chłopiec

Zawsze też staram się rozmawiać z dzieckiem o tych emocjach i nazywać je.
Pytać
kiedy się tak czuje lub jeśli nie on / ona to jakiś inny chłopiec lub dziewczynka. Dzieci nie lubią mówić o sobie ale o kimś innym uwielbiają. Choć to jedno i to samo 😉

Jak ćwiczyć na tym słuch fonetyczny? Nic prostszego. Zadajesz dziecku zagadki Kto to powiedział? intonując, odpowiednio jedno zdanie adekwatnie do emocji. Pokazuję to na filmiku.

Słuch fonetyczny jest powiązany ze słuchem muzycznym, dlatego jego ćwiczenia opierają się na cechach dźwięków wyróżnianych w muzyce. Stąd w grach wyróżniłam relacje:

  • długo – krótko,
  • wysoko – nisko,
  • głośno – cicho,
  • szybko – wolno.

Materiał w grach został podzielony na prostszy i trudniejszy materiał tematyczny oraz na prostszy i trudniejszy materiał atematyczny.

Materiał tematyczny prostszy

Relacja długo – krótko
Są węże i pociągi, których tu nie ma 🙂

węże

Relacja wysoko – nisko
Choinki poniżej a w pomocy czekają na Ciebie jeszcze domy.

choinki

Materiał tematyczny trudniejszy

Relacja długo – krótko
Przenosimy się do salonu fryzjerskiego szalonego artysty 😉
Oj, co on tam wymyślał! Żebyś Ty to widziała!

dziewczyny

Relacja wysoko – nisko
Różni ludzie czekają w kolejce do zdania bagażu.
Są panowie, panie i młodzież.

ludzie

Materiał atematyczny prostszy

Relacja długo – krótko

paski długieRelacja wysoko – nisko

wysoki niski

Materiał atematyczny trudniejszy

Relacja długo – krótko

paski 3 długie krótkie

Relacja wysoko – nisko

3 paski wysokie niskie

Dodatkiem do pierwszej części gry
są karty chłopca i dziewczynki do oceniania poprawności wymowy 😉 

chłopcy

Jak ćwiczyć z tym materiałem pokazuję
na przykładach w filmiku! 🙂
Relacja długo – krótko –
węże + trudniejszy materiał atematyczny,
Relacja wysoko – nisko –
choinki + trudniejszy materiał atematyczny
oraz emocje i ocenianie poprawności realizacji.

To tylko mały fragment całej gry,
która liczy aż 125 kart! 

Wybrany materiał z gry pt.
Ćwiczenia słuchu fonetycznego cz. 2
Rytmy, głośno – cicho, wolno – szybko

Materiał tematyczny prostszy

Relacja głośno – cicho
Pokazuję Ci czajniki. Dodatkowo w pomocy są jeszcze zegarki.

Zrzut ekranu 2016-01-21 o 18.25.38Relacja szybko – wolno 
Koty są boskie. A w materiałach dziewczynki i chłopcy jeżdżący na rowerach,
oczywiście wolno i szybko.

koty

Materiał tematyczny trudniejszy

Relacja głośno – cicho
Przedmioty, które np. piszą głośno lub cicho, latają głośno lub cicho, itd.

głośne ciche przedmioty

Relacja szybko – wolno
Zwierzęta z różnych stron świata, które są szybkie lub wolne.

zwierzaki

Materiał atematyczny prostszy

Relacja głośno – cicho

koła czarne białe

Relacja szybko – wolno

koła czerwone niebieskie

Materiał atematyczny trudniejszy

Relacja głośno – cicho

3 koła biale czarne

Relacja szybko – wolno

3 koła czerwone niebieskie

Dodatkiem do drugiej części gry
są karty z gwiazdami do ćwiczenia rytmów, które wyglądają tak:

gwiazdy

Jak ćwiczyć z tym materiałem pokazuję
na przykładach w filmiku! 🙂
Relacja głośno – cicho –
czajniki + trudniejszy materiał atematyczny,
Relacja szybko – wolno –
koty + trudniejszy materiał atematyczny
oraz ćwiczenia w zapamiętywanie i rozpoznawanie rytmów.

Jednak to tylko mały fragment całej gry,
która łącznie zawiera aż 132 karty!

Podsumowanie

Mam nadzieję, że wiedzówka z zakresu słuchu fonetycznego jest dla Ciebie przydatna oraz że gry, pomocne podczas ćwiczeń słuchu fonetycznego, przypadły Ci do gustu.

Jeżeli chcesz się dowiedzieć co konkretnie zawiera dana część pomocy
Ćwiczenie słuchu fonetycznego
kliknij w poniższe linki:

Ćwiczenia słuchu fonetycznego cz. 1
Ćwiczenia słuchu fonetycznego cz. 2


Spodobał Ci się dzisiejszy wpis?

Jeżeli tak, to świetnie! DOŁĄCZ do pozostałych a otrzymasz mojego e-booka Diagnoza logopedyczna w pigułce oraz innych BEZPŁATNYCH materiałów. Czasem powiadomię Cię też o moich najnowszych artykułach. Doceniam to, że tu jesteś. A teraz...

Wpisz imię

Podaj e-mail

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin
Posted in Blog, Ćwiczenia słuchowe and tagged , , .

2 Comments

  1. Super materiał 🙂 Myślę, że słuch fonemowy a co za tym idzie i ćwiczenia słuchowe są bardzo niedoceniane – przez rodziców (to jeszcze mogę zrozumieć, bo mają prawo nie mieć wiedzy na temat roli i wagi słuchu fonemowego), ale i przez logopedów! Pracując m.in. z dziećmi “u progu” szkoły podstawowej, mogę stwierdzić z całym przekonaniem, że zaburzony słuch fonemowy to problem z wymową, ale też nauką czytania i pisania (!)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *